HAYVAN SAĞLIĞI ŞUBE
MÜDÜRLÜĞÜ
-
Telefon : 0 288 214 16 1
-
Faks : 0 288 214 10 71
HAYVAN
SAĞLIĞI ve ZABITASI KANUNU YÖNETMELİĞİ
Bakanlar Kurulu Kararı: 22.02.1989 - 89/13838
Yetki Kanunu: 08.05.1986 - 3285
Yayımlandığı R.Gazete: 15.03.1989 - 20109
Yayımlandığı Düstur Tertip: 5 - Cild: 28 - Sayfa: 1673
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Tanımlar
Amaç
Madde 1-
Bu Yönetmelik, hayvanlardan ve hayvan maddelerinden insan
ve hayvanlara geçebilen hastalıklardan korunulmasını ve bulaşıcı
hayvan hastalıkları ile mücadele esas ve usullerini tespit etmek
amacıyla hazırlanmıştır.
Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik;
a)
hayvan sağlığını korumaya,
b)
Bulaşıcı hastalıklarla mücadeleye ve bu hususta her türlü tedbirleri
almaya,
c) Ülke
içindeki hayvan hareketlerine, hayvan maddelerinin sevkine,
d)
Hayvan ve hayvan maddelerinin ithal ve ihracını hayvan sağlığı
açısından düzenlemeye ve muayeneye, dair yapılacak işlemleri kapsar.
Tanımlar
Madde 3- Bu Yönetmelikte geçen;
a)
Bakanlık;
Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığını,
b)
Hükümet veteriner hekimi;
Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığınca 3285 sayılı Hayvan Sağlığı ve
Zabıtası Kanununun uygulanmasında ve bu Yönetmeliğin tatbikinde
görevlendirilen kamuda veya serbest çalışan veteriner hekimleri,
c)
Serbest veteriner hekim;
9/3/1954 tarihli ve 6343 sayılı Kanunda belirtilen şartları haiz ve
657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olmaksızın çalışan veteriner
hekimleri,
d)
Hastalıktan şüpheli;
açık ve tam olmayan hastalık belirtisi gösteren hayvanları,
e)
Bulaşmadan şüpheli;
hastalığın hiç bir belirtisini, göstermemekle beraber, hastalığı almış
olduğu kabul edilen hayvanları,
f)
Hayvan maddeleri;
et, süt, yumurta, havyar, bal, deri, yün, yapağı, tiftik, bağırsak,
sakatat, yenilebilen iç organlar, tırnak, kıl, tüy, boynuz, kan,
kemik, gübre ve bunlar gibi hayvan maddelerini,
g)Tespit
edilen gümrük kapısı; hayvan ve hayvan maddelerinin
ithal ve ihracında yetkilendirilen gümrük kapılarını,
h)Hayvan
sahibi vekili; noterlikçe düzenlenmiş belge ile
kendisine yetki verilmiş olan kişiyi, ifade eder.
İhbarı Mecburi Hastalıkların Belirlenmesi
Madde 4- Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanununa tabi ve ihbarı mecburi
hayvan hastalıkları, Bakan onayı ile teşkil olunan Hayvan Sağlığı
Danışma Kurulunca belirlenir ve hastalıklara ait liste Bakanlık
tebliği olarak Resmi Gazete'de yayımlanır.
Resmi
Gazete'de yayımlanan ihbarı mecburi hastalıklardan biri veya bir
kaçının listeden çıkarılması veya yeni hastalıkların ilavesi
gerektiğinde, konu Hayvan Sağlığı Danışma Kurulunda müzakere edilir.
Hayvan Sağlığı Danışma Kurulu görüşünün Bakanlıkça uygun bulunması
halinde hazırlanan liste Bakanlık tebliği olarak Resmi Gazete'de
yayımlanır.
İKİNCİ BÖLÜM
Sınırlarda Sağlık Zabıtası
Hayvan ve Hayvan Maddelerinin İthal ve İhraç Yeri
Madde 5- Yabancı ülkelerle yapılacak her nevi hayvan ve hayvan
maddelerinin ithal ve ihracı Bakanlık ile Maliye ve Gümrük Bakanlığı
tarafından tespit edilen gümrük kapılarından yapılır. Gümrük kapısı
açılabilmesi için bu yerlerde Gümrük İdaresi bulunması şarttır. Maliye
ve Gümrük Bakanlığının olumlu görüşü alınarak belirlenen gümrük
kapıları Bakanlık tebliği ile Resmi Gazete'de yayımlanır.
Menşe Şahadetnamesi ve Veteriner Sağlık Raporu Aranması Mecburiyeti
Madde 6- Yurda kara, su ve hava yollarıyla ithal olunacak hayvan ve
maddelerinin sahipleri, vekilleri veya nakledicileri bunların çıkış
yerinde salgın ve bulaşıcı hayvan hastalığı olmadığına ve sağlıklı
bulunduklarına dair menşe ve resmi veteriner hekim tarafından verilmiş
sağlık raporunu göstermeye mecburdurlar.
Menşe
ve veteriner sağlık raporları ayrı ayrı veya tek bir belge halinde
düzenlenmiş olabilir. Bunların mutlaka hayvan ve hayvan maddelerinin
çıktıkları ülkenin yetkili devlet veterineri tarafından imzalanıp
bağlı bulunduğu servisin resmi mühürü ile de tasdik edilmiş olması
gereklidir.
Sağlık
raporları özel veteriner hekim tarafından tanzim edilmiş ise, bunların
yetkili devlet veteriner hekimi tarafından tasdik edilmiş olması
mecburidir.
Menşe ve Sağlık Raporlarında Aranan Hususlar
Madde 7- Menşe ve sağlık raporlarında; hayvanların nevi, cinsi,
adedi, sahibinin adı, adresi, çıkış, kontrol ve varış yerleri; hayvan
maddelerinin nevi, miktarı, ambalajlarının şekli, balya adedi,
markası, ağırlığı, seri numarası, sahibinin isim ve adresi, çıkış,
kontrol ve varış yerleri yazılır.
Damızlık büyükbaş hayvanlardan tek tırnaklılar için ayrıca tasdikli
eşkal cetveli, çift tırnaklı hayvanlar için de kulak numaralarını
gösterir tasdikli liste eklenir. Diğer hayvanlar için menşe ve sağlık
raporları düzenlenmesi yeterlidir.
İthal
edilecek damızlık hayvanlarla ilgili sağlık ve teknik şartlar
Bakanlıkça belirlenir ve bu hususta belgeler de aranır.
Kasaplık hayvanların ithali ile ilgili hususlar Bakanlıkça belirlenir.
Menşe ve Veteriner Sağlık Raporlarının Lisanı, Geçerlilik Süresi
Madde 8-
Menşe ve sağlık raporları, hayvan ve hayvan maddelerinin
ithal edildiği ülke lisanına ilaveten Türkçe, İngilizce, Fransızca
lisanlarından biri ile ve en son sevk edildikleri yerlerden,
sevklerinden en fazla iki gün önce tanzim edilir.
Menşe
ve sağlık raporlarının geçerlilik geçerlilik süresi Bakanlıkça
belirlenir.
(Değişiklik: 8
Kasım 2000, 24224 sayılı RG, Karar sayısı; 2000/1418)
İlk Kontrol ve Rapor Tanzimi
Madde 9- Kara, su ve hava yollarıyla hudut kapılarına, deniz veya
hava limanlarına gelecek hayvanların ilk muayeneleri kapı ve
limanlardaki kara, su ve hava taşıt araçları içinde yapılır. Bu
muayenede; hayvanların sağlık durumları ile menşe ve sağlık raporunda
belirtilen hususlara uygun bulunup bulunmadıkları hükümet veteriner
hekimi tarafından incelenir. İlk muayene sonunda menşe ve veteriner
sağlık raporunda belirtilen özellikte bulunan sağlıklı hayvanlar son
muayenelerinin yapılacağı muayene istasyonlarına, tahaffuzhanelere
veya istasyon, rıhtım ve hava limanlarındaki hayvan parklarına
gönderilir.
Hayvan
maddelerinin ilk muayenesi kara, su, hava nakil vasıtalarında yapılıp,
gerektiğinde laboratuvara gönderilmek üzere materyal alınır ve ilk
muayene sonucuna ait işlem, bunların tahaffuzhaneye veya gümrük
ambarlarına taşınmasından sonra yapılır. Son muayeneleri buralarda
yapılarak, hastalık bulunmadığı anlaşıldıktan sonra ithali için gümrük
idaresine verilmek üzere bir rapor düzenlenir veya mevcut evrakın
uygunluğu tasdik edilir.
Muayeneler hayvan ve hayvan maddelerinin sahibi veya sahipleri veya
vekilleri huzurunda yapılır. Hayvan ve hayvan maddelerinin sahibi veya
sahipleri veya vekilleri muayenelerde her türlü yardım ve kolaylığı
göstermeye mecburdurlar.
İthal İzni Verilmeyecek Hayvan ve Hayvan Maddeleri
Madde 10- Veteriner sağlık raporu bulunmayan veya özellikleri
belgelerindekine uymayan hayvan ve hayvan maddelerinin ithaline izin
verilmez, mahalline reddolunur.
Hasta
ve hastalıktan şüpheli hayvanlar ile, hastalık amilini taşıyan ve
bulaşmadan şüpheli hayvan maddelerinin ithaline izin verilmez,
mahalline reddolunur.
Menşe
ve veteriner sağlık raporu bulunan, ambalajı yapılmış olmakla beraber
bozulmuş, kokmuş hayvan maddelerinin ithaline izin verilmez, mahalline
reddolunur.
Belge Aranmayacak Hayvan Maddeleri
Madde 11- Yolcu beraberinde getirilecek fenni usullere göre
kapatılmış kutulardaki her nevi su ürünleri, hayvan maddeleri
konserveleri, pastırma ve sucuk gibi 5 kiloyu geçmeyen hayvan
maddeleri ile kontrol, araştırma ve bilimsel çalışma amacıyla
gönderilen numuneler için menşe ve veteriner sağlık raporu aranmaz.
Son Muayenelerde Nakil ve Bakım Masrafları
Madde 12- Hayvan ve hayvan maddelerinin son muayenelerinin yapılması
için muayene yerlerine nakline kadar gerekli masraflar ve hayvanların
bakım ve beslenmeleri sahiplerine aittir.
İthalde Dezenfeksiyon Belgesi Gösterme Mecburiyeti
Madde 13- Türkiye'ye hayvan ve hayvan maddeleri nakleden kara, su,
hava ve diğer nakliye vasıtalarının sahipleri hayvan ve hayvan
maddelerinin yüklenmesinden önce temizlendiğini, dezenfekte edildiğini
ve tarihini ihtiva eden belgeyi ilk muayeneyi yapan veteriner hekime
göstermek mecburiyetindedir. Temizlik ve dezenfeksiyon belgesi
bulunmayan nakliye vasıtaları ve içindeki hayvan ve hayvan maddeleri
son muayenelerin yapılacağı yerlere ve iç gümrüklere sevkedilmez.
Ancak bu hususta yapılacak bütün masraflar vasıtanın ait olduğu şirket
veya sahiplerine ait olmak suretiyle, hükümet veterineri gözetiminde
talimatına uygun şekilde temizlik ve dezenfeksiyon yaptırıldıktan
sonra son muayeneye alınmalarına ve yurt içine sevklerine izin
verilir.
Transit Geçişlerde Belge İbrazı
Madde 14- Ülkemizden transit geçirilecek hayvan ve hayvan maddeleri
için giriş kapılarında hükümet veteriner hekimlerince vize edilen
menşe ve veteriner sağlık raporlarını hayvan veya hayvan maddelerinin
sahip veya vekilleri ülkeden çıkarken, çıkış kapısındaki hükümet
veteriner hekimine göstermek zorundadırlar.
Hastalık Çıkışlarında Hudut Kapılarının Kapatılması
Madde 15-
(05 Ekim 2006 tarih ve 26310 Resmi Gazete’de
ilan edilen değişik şekli,
Karar
Sayısı:2006/10934).
"Komşu veya ticari ilişkide bulunduğumuz ülkelerde bulaşıcı veya
salgın hayvan hastalığı görülmesi halinde bu ülkenin tamamından veya
bir bölgesinden bulaşmaya vasıta olabilecek canlı hayvanlar ile hayvan
maddelerinin ithalatı ve transit geçişi Bakanlıkça yasaklanabilir.
İthalat yasağının kapsamı hastalığın seyrine göre daraltılabilir veya
genişletilebilir."
Hudut Kapılarının Yeniden Açılması
Madde 16- Salgın ve bulaşıcı hayvan hastalıkları sebebiyle kapatılan
hudut kapılarının yeniden açılmasına hastalıkların nev'ine göre son
hastanın öldürülmesi, ölmesi veya iyileşmesinin resmen bildirilmesi
halinde sığır vebasında 60 gün, şapta 15 gün, çiçekte 60 gün, mavidil
de 40 gün, at vebasında 60 gün geçtikten sonra müsaade olunur. Diğer
hastalıklar için hudut kapısının bağlı bulunduğu il hayvan sağlık
zabıtası komisyonunca bu Yönetmeliğin İkinci Kısmının Yurtiçinde
Sağlık Zabıtası ve Karantina Tedbirleri başlığını taşıyan İkinci
Bölümünde açıklanan ve hastalıkların özelliklerine göre belirlenen
karantina süreleri dikkate alınır.
Hudut Bölgelerindeki Kordonların Korunması
Madde 17- Kapatılmış hudut bölgelerinde hastalığın etrafa yayılma
tehlikesi bulunduğu zaman mahalli zabıta kuvvetiyle muhafazası mümkün
olmayan hallerde kordonlar genel asayiş görevi dışındaki askeri
birliklerle de takviye edilir.
Raporsuz Getirilen Hayvan ve Maddelerine Uygulanacak İşlemler
Madde 18- 8/5/1986 tarihli ve 3285 sayılı Kanunun 5 inci maddesine
göre tespit edilen gümrük kapılarına;
a)
Veteriner sağlık raporu olmadan getirilen hayvan ve hayvan maddeleri
ile herhangi bir bulaşıcı hastalığa yakalanmış olduğu tespit edilen
hayvanlar reddolunur, yurda girişleri yasaklanır.
b)
Veteriner sağlık raporu olmadan getirilen ve reddi mümkün olmayan
hayvanlardan hastalıklı veya hastalıklardan şüpheli görülenler
tazminatsız olarak öldürülür ve imha olunur.
c)
Veteriner sağlık raporu olmadan getirilen ve reddi mümkün olmayan,
hastalık belirtisi göstermeyen hayvanlar son muayene yerlerine
gönderilir. Buralarda, bütün bakım ve karantina masrafları sahiplerine
ait olmak üzere 21 gün karantinaya alınır. Bu müddet içinde bulaşıcı
hastalık taşımayanların ithaline izin verilir. Hastalıklı hayvanlar
tazminatsız olarak öldürülür ve imha edilir.
d)
Veteriner sağlık raporu olmadan getirilen ve reddi mümkün olmayan
hayvan maddeleri bakım ve karantina masrafları sahiplerine ait olmak
üzere karantinaya alınır. Bunların hastalık taşımadığı ilgili
laboratuvarların muayenesi sonunda anlaşıldığında, ithaline izin
verilir. Hastalık taşıdığı tespit olunan hayvan maddeleri tazminatsız
olarak imha olunur.
Gümrük Kapıları Dışından Sokulan Hayvan ve Hayvan Maddelerine
Uygulanacak İşlemler
Madde 19-
Tespit edilen gümrük kapıları dışında hududun
herhangi bir yerinden veteriner sağlık raporu ile veya raporsuz yurda
sokulan hayvanlar bulundukları yerde mahalli mahkeme kararı ile
müsadere edilerek her türlü bakım ve karantina masrafları sahibine ait
olmak üzere karantinaya alınır. 21 günlük karantina sonunda hasta ve
hastalıktan şüpheli hayvanlar tazminatsız olarak öldürülür ve imha
olunur. Sağlam bulunan hayvanlar Maliye ve Gümrük Bakanlığının ilgili
mahalli teşkilatına, satılmak üzere teslim edilir.
Tespit
edilen gümrük kapıları dışında hududun herhangi bir yerinden veteriner
sağlık raporu ile veya raporsuz yurda sokulan hayvan maddeleri de
mahalli mahkeme kararı ile müsadere edilerek karantinaya alınır.
İlgili laboratuvarlarda yaptırılan muayene sonunda hastalık amili
taşıdığı tespit edilen veya bulaşmadan şüpheli hayvan maddeleri imha
edilir. Muayene sonucu hastalık taşımadığı anlaşılan hayvan maddeleri
ise usulüne uygun olarak satılmak üzere Maliye ve Gümrük Bakanlığının
mahalli teşkilatına teslim edilir.
Kapatılmış Hudut Kapılarından Girişlerde Yapılacak İşlemler
Madde 20- Bulaşıcı hayvan hastalığı dolayısıyle kapatılmış olan
hudut kapılarından, konulan yasağa rağmen memlekete hayvan
sokulduğunda;
a)
Hükümet veteriner hekimi tarafından bir tutanakla durum tespit edilir.
Mahalli mahkemece bu tutanağa istinaden hayvanlar derhal müsadere
olunur.
b)
Müsadere olunan hayvanlar hükümet veteriner hekimince muayene edilir.
Hayvanlarda hastalık bulunduğu tespit olunursa, tazminatsız olarak
öldürülür ve imha edilir.
c)
Müsadere edilen hayvanlarda hastalık belirtisi görülmemişse bütün
masrafları sahiplerine ait olmak üzere 21 gün karantinaya alınır.
Karantina süresi sonunda hastalık arazı göstermeyen hayvanlar Maliye
ve Gümrük Bakanlığının mahalli teşkilatına, satılmak üzere teslim
edilir. Hastalık arazı gösterenler öldürülür ve imha edilir.
Bulaşık hayvan hastalığı dolayısıyle kapatılmış hudut kapılarından,
konulan yasağa rağmen memlekete hayvan maddeleri sokulduğunda;
a)
Hükümet veteriner hekimi durumu bir tutanakla tespit eder ve müsadere
kararı alınmak üzere durum mahalli mahkemeye bildirilir.
b)
Mahkeme tarafından müsaderesine karar verilen hayvan maddeleri hududun
kapatılmasına sebep olan hastalığa hassas hayvanlara ait ise, hükümet
veteriner hekiminin nezaretinde mahallinde dezenfeksiyona tabi
tutulur. Dezenfekte edilen hayvan maddeleri Maliye ve Gümrük
Bakanlığının mahalli teşkilatına, satılmak üzere teslim olunur.
c)
Müsadere olunan hayvan maddelerinin hastalık amilini taşıdığının veya
bulaşık olduğunun ilgili laboratuvar tarafından bildirilmesi halinde
bu maddeler yakılarak, derin çukurlara gömülerek veya kimyevi
maddelerle hükümet veteriner hekimi nezaretinde imha edilir.
Öldürülme ve imha şartlarının yerine getirilmesi esnasında çevre
sağlığının korunması amacıyla ilgili mahalli kuruluşların görüşleri
alınır.
Bulaşık
hayvan hastalığı dolayısıyle kapatılmış hudut kapılarından yasağa
rağmen memlekete mecburi olarak hayvan ve hayvan maddesi sokulması
halinde bunlara da yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanır.
Girişlerdeki İtlaf ve İmhalarda Belediyelerin ve Köy
Muhtarlıklarının Sorumluluğu
Madde 21- Tespit edilen gümrük kapılarına getirilen veya gümrük
kapıları dışında hududun herhangi bir yerinden yurda sokulan hayvanlar
ile hayvan maddelerinden imha edilmesine karar verilenler için mahalli
belediye ve köy muhtarlıkları yer göstermek mecburiyetindedir. Öldürme
ve imha işlemleri hükümet veteriner hekiminin nezaretinde belediye
veya köy muhtarlıkları ekiplerince yapılır.
İhracatta Müracaat, Muayene ve Belge Tanzimi
Madde 22- Ülkemizden yabancı memleketlere ihraç edilecek hayvanların
ve hayvan maddelerinin sahipleri bu hayvanların ve hayvan maddelerinin
menşelerinde salgın ve bulaşıcı hayvan hastalığı olmadığına dair
belediyeden, belediye olmayan yerde köy muhtarlıklarından menşe
şahadetnamesi alır ve veteriner sağlık raporu almak üzere hükümet
veteriner hekimine müracaat eder.
Hayvan
ve hayvan maddesi ihraç edeceklerin hükümet veteriner hekimine
müracaatları üzerine hükümet veteriner hekimi hayvan ve hayvan
maddelerini muayene yerlerinde muayene eder. Belediye veya köy
muhtarlığından alınmış olan menşe şahadetnamesine göre gerekli
kontrolü yaptıktan sonra, ihraç edilecek hayvanlar sağlam ise yurtiçi
veteriner sağlık raporunu düzenleyerek imza karşılığı hayvan sahibine
verir.
"Ancak, işletmede sorumlu
veteriner hekimin bulunması halinde ithal edildikten sonra yeniden
ihraç edilecek hayvan maddelerinde, sorumlu veteriner hekimin
düzenleyeceği rapora istinaden menşe şahadetnamesi aranmaksızın
veteriner sağlık raporu düzenlenir."
(05 Ekim 2006 tarih ve 26310 Resmi Gazete).
Yurtiçi
veteriner sağlık raporu ile hudut kapısına, ihraç istasyonu veya
iskelesine getirilen hayvanlar veya hayvan maddeleri hükümet veteriner
hekimi tarafından muayene ve kontrol edilir. Yurtiçi veteriner sağlık
raporunda belirtilen hususlara uygun bulunması halinde ihracata ait
veteriner sağlık raporu tanzim edilerek ihracına izin verilir.
Veteriner sağlık raporunda belirtilen hususlara, genelge veya
talimatlarda belirtilen esaslara uyulmaması veya bir hastalık tespiti
halinde, hayvanların ihracına izin verilmeyerek aynı vasıta ile
menşeine iade edilir. Menşeine iade edilen hayvanlar hakkında gerekli
işlemlerin yapılmasını sağlamak için Bakanlığın ilgili il/ilçe
müdürlüğüne bilgi verilir.
İhracatta Kullanılacak Raporlar
Madde 23- İhracatta kullanılacak veteriner sağlık raporları
Bakanlıkça hazırlanır; ilgili kurum ve kuruluşlara dağıtılır. Bu
raporlar yurtiçi hayvan hareketlerinde kullanılmaz.
Yabancı Ülkelerde Hastalık Çıkışında İhracat
Madde 24- Ülkemize hemhudud komşu ülkelerde veya hayvan ve maddeleri
yönünden ticari ilişkilerimiz bulunan diğer ülkelerde bulaşık hayvan
hastalığı çıktığında; gerek hemhudud ülkelere yapılacak, gerekse bu
ülkeler üzerinden transit olarak diğer ülkelere yapılacak hayvan ve
maddeleri ihracı Bakanlık talimatı ile düzenlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Hastalıkların Çıkışında Haberleşme, Hastalık
İhbarı
Köylerde Hastalık İhbarı
Madde 25- Bir yerde hayvan hastalığı yahut sebebi belli olmayan
hayvan ölümleri görülürse bu durumun köylerde hayvan sahipleri,
çobanlar, celepler, hayvan bakıcıları tarafından köy muhtarlarına
bildirilmesi mecburidir. Köy muhtarı bulunmadığı takdirde jandarma
karakoluna haber verilir.
Hayvan
hastalığı yahut sebebi belli olmayan hayvan ölümleri ihbarını alan köy
muhtarı veya karakol komutanı mülki amire yahut Bakanlık il veya ilçe
müdürlüğüne haber vermekle yükümlüdür.
Gezici Sürülerde Hastalık İhbarı
Madde 26- Hayvan hastalığı yahut sebebi belli olmayan hayvan
ölümleri gezici sürülerde görülürse bunların sahipleri, koruyucuları,
çobanları, en yakın köy muhtarlarına, bulunmadığı hallerde jandarma
karakoluna hastalığı bildirmek zorundadır.
Diğer Hastalık İhbarı
Madde 27- Hayvan hastalığı yahut sebebi belli olmayan hayvan
ölümleri işletmelerde veya çiftliklerde görülürse bu durumun çobanlar
yahut hayvan bakıcıları tarafından işletme veya çiftlik sahibine,
çiftlik kahyalarına bildirilmesi mecburidir.
Hayvan
hastalığı yahut sebebi belli olmayan hayvan ölümleri haberini alan
çiftlik-işletme sahibi veya çiftlik kahyası en yakın muhtara, jandarma
karakoluna, belediye başkanına, mahallin mülki amirine veya Bakanlık
il veya ilçe müdürlüğüne yazılı veya sözlü olarak bildirmekle
yükümlüdür.
Şehir ve Kasabalarda Hastalık İhbarı
Madde 28- Hayvan hastalığı yahut sebebi belli olmayan hayvan
ölümleri şehir ve kasabalarda görülürse, hayvan sahipleri,
koruyucuları, bakıcıları veya çobanları bu durumu mahallin mülki
amirine, belediye başkanına, jandarma karakoluna, polise veya Bakanlık
il ve ilçe müdürlüğüne yazılı veya sözlü olarak bildirmekle
yükümlüdür.
Gemilerde Hastalık İhbarı
Madde 29- Hayvan hastalığı veya sebebi belli olmayan hayvan ölümleri
gemilerde görülürse hayvan sahipleri, koruyucuları, çobanları, hayvan
bakıcıları durumu kaptana bildirmek zorundadırlar. İhbarı alan kaptan
gümrük idaresine bildirmek mecburiyetindedir. Gümrük idaresi de bu
durumu mahallin en büyük mülki amirine bildirmekle yükümlüdür.
Trenlerde Hastalık İhbarı
Madde 30- Hayvan hastalığı veya sebebi belli olmayan hayvan ölümleri
trenlerde görülürse hayvan sahipleri, koruyucuları, çobanları, hayvan
bakıcıları durumu istasyon idaresine bildirmek ve ihbarı alan istasyon
idaresi mahallin en büyük mülki amirine haber vermekle yükümlüdür.
Gümrüklerde Hastalık İhbarı
Madde 31- Hayvan hastalığı veya sebebi belli olmayan hayvan ölümleri
sınırlarda yahut gümrüklerde görülürse gümrük idaresi mahallin en
büyük mülki amirine derhal haber vermekle yükümlüdür.
Serbest Veteriner Hekim ve Veteriner Sağlık Teknisyenlerinin İhbar
Yükümlülüğü
Madde 32- Serbest veteriner hekim veya serbest veteriner sağlık
teknisyenleri bir yerde hayvan hastalığı yahut sebebi belli olmayan
hayvan ölümleri gördüğünde en yakın köy muhtarına, jandarma
karakoluna, polis veya belediye zabıtasına, mahallin mülki amirine
veya Bakanlık il veya ilçe müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdür.
Hastalık Çıkan Bölgelere Yakın Çevrede İhbar Şekli
Madde 33- Hayvan hastalığının yaygın olarak hüküm sürdüğü bölgelere
yakın yerlerde bir hayvanın hastalanması veya ölmesi halinde dahi
hayvan sahibi, hayvan bekçisi, koruyucusu, çobanı veya celepler en
yakın muhtara yahut jandarma karakoluna haber vermekle yükümlüdürler.
İhbarı alanlar derhal mahallin en büyük mülki amirine haber vermek
zorundadır.
Hastalığı Haber Alanların Sorumluluğu
Madde 34-
Bir yerde hastalık yahut sebebi belli olmayan
hayvan ölümleri olduğu ihbarını alan 3285 sayılı Kanunun 9 uncu
maddesinde yazılı görevliler en seri vasıta ile mahallin mülki amirine
veya Bakanlık il/ilçe müdürlüğüne yazılı veya sözlü olarak haber
vermekle yükümlüdürler.
Silahlı Kuvvetlere Ait Hayvanlardaki Hastalık Çıkışında Yapılacak
İşlemler
Madde 35- Silahlı Kuvvetlere ait hayvanlarda çıkan hastalığın adı,
çıkış zamanı, hasta ve ölen hayvan sayısı, nereden bulaştığı, sirayete
maruz hayvan sayıları, hastalığın söndürülmesi için alınan tedbirler
mülki makamlara bildirilir.
Silahlı
Kuvvetlere ait hayvanlarda çıkan hastalıkların mücadelesi ve
hastalığın söndürülmesi 3285 sayılı Kanun ve bu Yönetmelikte
gösterilen esaslara göre Silahlı Kuvvetlerce yapılır.
Silahlı
Kuvvetlere ait hayvanlarda çıkan hastalığın söndürülmesi için ilgili
komutanlıkça mülki makamlardan yardım istendiği taktirde mevcut
imkanlara göre aşı, serum, biyolojik madde yardımı yapılır; veteriner
hekim ve diğer ilgili personel görevlendirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Hastalık Çıkışında Alınacak Genel Tedbirler
Veteriner Hekim Gelinceye Kadar Yapılacak İşlemler
Madde 36- Bir yerde salgın hayvan hastalığının çıktığı ihbar
edildiğinde,bu haberi alan makamlar illerde Bakanlık il müdürlüğüne,
ilçelerde ilçe müdürlüğüne derhal bildirir.
Hükümet
veteriner hekimi hastalık çıkan yere gelinceye kadar o yerdeki idari
makamlar, belediye yahut köy ihtiyar heyeti ölen hayvanları veteriner
hekimin muayenesi için muhafaza altına alır. Hasta hayvanları ayrı bir
yerde, sağlam hayvanları başka bir yerde bulundurur. Hasta hayvanların
bulunduğu yere giriş ve çıkışları önler. Hastaların temas ettiği ve
hastalara ait her çeşit eşya, hayvan yemi ve hayvan maddelerinin
dışarıya çıkarılmasını yasaklar. Hasta hayvanların bakımı için bir
kişi görevlendirilir. Görevli kişinin dışında tecrit mahalline hiç
kimsenin girmesine izin verilmez.
Tecrit Edilen Hayvanların Bakımı
Madde 37- Mahalli idari makamlar, belediye ve köy ihtiyar heyetleri
tarafından tecrit edilen hayvanların suları ve yiyecekleri o mahalde
bulunan ve hariçle temas ettirilmeyen kaplarla verilir. Hastalıklı
yerden hayvan çıkarılmaz; buraya başka yerden hayvan sokulmaz.
Ölen Hayvanlara Yapılacak İşlem
Madde 38- Hastalık çıkan yere hükümet veteriner hekimi gelinceye
kadar ölen hayvanlar muayene için muhafaza altına alınır. Ölen
hayvanın kokuşması halinde, bu hayvanların derileri yüzülmeden ve
uygun bir şekilde nakledilerek hayvanların uğrağı olmayan,
akarsulardan uzak, yeraltı sularını kirletmeyecek şekilde en az iki
metre derinliğindeki çukurlara kireçlenerek gömülmeleri veya
yakılmaları mahalli idari makamlar tarafından temin olunur.
Hükümet Veteriner Hekiminin Hastalık Yerine Gitmesi
Madde 39- Bir yerde salgın hayvan hastalığı çıktığını haber alan
hükümet veteriner hekimi en seri vasıta ile en geç 24 saat içinde
hastalık yerine gider. İl yahut ilçe müdürü gerekli vasıtayı temin
etmekle yükümlüdür. Hastalık yerine gidilmesi için il veya ilçe
müdürlüğünün imkanlarının yeterli olmadığı durumlarda mülki ve mahalli
idare ve zabıta makamları gereken her türlü kolaylığı ve yardımı
göstermeye mecburdur. Gerektiğinde mülki idare amiri Silahlı
Kuvvetlerin yardımını ister.
Kordon ve Karantinada Mülki Amirin Sorumluluğu
Madde 40- Hayvan Sağlığı Zabıtası Komisyonu kararına göre hastalık
bölgesine konulan kordonun ve karantinanın yürütülmesi ve korunması
köylerde bekçi ve korucular ile mahalli jandarma karakolu tarafından
yapılır. İl ve ilçelerde polis ve belediye zabıtası marifetiyle yerine
getirilir. Mülki amir gerekli bütün tedbirleri almakla yükümlüdür.
Kordon
ve karantinanın mahalli zabıta kuvvetleri ile korunması mümkün olmayan
hallerde en büyük mülki idare amiri Silahlı Kuvvetlerden takviye talep
eder.
Hastalık Yerinin İlanı
Madde 41- Hastalıklı hayvanlar ile bulaşmadan süpheli hayvanların,
bunların maddelerinin ve bulaşmaya vasıta olacak eşyanın kordon
altından veya tecrit edildikleri yerden çıkarılmalarını önlemek için
hastalık sahası tespit edilerek mahalli vasıtalarla ilan olunur. İlan
olunan hastalık sahasının hudutlarını belirlemek için giriş-çıkış
yerlerine hayvan hastalığının işareti olarak hastalığın adı yazılı
levhalar dikilir.
Kordon ve Tecrit Mahallerindeki Giriş-Çıkış Yasağı
Madde 42- Kordon ve tecrit mahallerinde giriş-çıkış yasağı olan
haller şunlardır :
a)
Kordon altından veya tecrit yerlerinden hastalıklı, hastalıktan veya
bulaşmadan şüpheli hayvanlar ile bunların maddelerinin ve bulaşmaya
vasıta olabilecek eşya ve yemlerin çıkarılmasına müsaade olunmaz.
b)
Kordon altındaki yer ile tecrit mahallerine, çıkan hastalığa hassas
hayvanların girişine izin verilmez.
c)
Kordon altında bulunan yerdeki mezbaha ve kombinaya kesilmek üzere
getirilen hayvanların girişine izin verilir. Kesilmeyen hayvanların
kordon dışına çıkışına müsaade edilmez.
d)
Kordon altındaki sahadan veya tecrit yerinden izinsiz hayvan
çıkarıldığında hayvanlara el konularak karantina ve bakımı sahiplerine
ait olmak üzere 21 gün süre ile karantinaya alınır. Karantina sonunda
sağlam oldukları anlaşılanlar masrafı sahibine ait olmak üzere
temizlik ve dezenfeksiyona tabi tutulduktan sonra sahibine teslim
edilir. Hasta hayvanlar hakkında bu Yönetmeliğin İkinci Kısmının
İkinci Bölümünde yer alan hükümlere göre işlem yapılır. Bulaşmadan
şüpheli etinden istifade edilmesinde mahzur bulunmayan hayvanlar,
kesilmek ve tüm masrafları sahibine ait olmak üzere, en yakın
mezbahaya sevkedilir. İzinsiz hayvan çıkaranlarla sahipleri hakkında
3285 sayılı Kanunun 46 ncı maddesine göre işlem yapılmak üzere mahalli
mahkemeye sevk edilir.
Kordon
altından veya tecrit edildikleri yerden kesilmek üzere hayvanların
çıkarılması gerektiği hallerde hastalığı takiple görevli hükümet
veteriner hekimine müracaat edilir. Hükümet veteriner hekimi durumu
bir raporla tespit eder. Rapor ilgili hayvan sağlık zabıtası komisyonu
tarafından incelenir. Uygun görülürse nakil kararı verilir.
Nakline
karar verilen hayvanlar kordon altından veya tecrit edildikleri yerden
kapalı ve dışarı ile teması olmayan vasıtalara yüklenir. Hayvanlar
kesim yerine varıncaya kadar bulundukları vasıtadan indirilmez. Yem
artıkları, eşyaları ve gübreleri bir yerde toplanarak imha edilir.
Kullanılabilir durumdaki eşyalar dezenfekte edilerek sahiplerine
verilir. Hayvanların kesildikten sonra derileri dezenfeksiyona tabi
tutulur. İmhası gerekli organlar imha edilir. Kesim yapılan yer
dezenfekte edilip yıkandıktan sonra başka hayvanların kesimine müsaade
edilir.
Hayvanların naklinde kullanılan vasıtalar hükümet veteriner hekimi
nezaretinde dezenfekte edilir. Dezenfeksiyonu yapılmayan vasıtaların
hareketine izin verilmez.
Kordon
altından veya tecrit yerinden kesilmek üzere mezbahaya veyahut diğer
kesim yerlerine nakledilecek hayvanlar şap hastalığına yakalanmış ise
nakil vasıtalarının kapalı ve hastaların akıntılarını sızdırmayacak
yapılışta olması zorunludur. Kesilen hastalıklı hayvanların başları,
memeleri ve ayakları derhal imha edilir. Derileri dezenfeksiyona tabi
tutulur. (Dğ: 5/6/1995-
95/6966 K.) Diğer işlemler, bu Yönetmeliğin ikinci
kısmının ikinci bölümünde yer alan hükümlere göre yapılır.
Biyolojik Madde Uygulamaları
Madde 43- Hayvan hastalıklarının teşhisi maksadı ile biyolojik madde
kullanılması gereken durumlarda uygulamalar kamu kuruluşlarında
görevli veteriner hekimler ile bu Yönetmelik çerçevesinde
görevlendirilen serbest veteriner hekimler tarafından yapılır.
Uygulama sonuçları tatbikatı yapan veteriner hekim tarafından bir
raporla Bakanlık il veya ilçe müdürlüğüne bildirilir. İhbarı ve takibi
mecburi bir hastalık teşhis olunduğunda bu Yönetmeliğe göre işlem
yapılır.
Aşı ve İlaç Uygulamaları
Madde 44- 8/5/1986 tarihli ve 3285 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine
göre tespit ve ilan edilen hastalıklardan birinin çıkışında hastalıkla
mücadele, tedavi ve koruma amacı ile aşı, serum ve ilaç uygulaması
hükümet veteriner hekimi veya sorumluluğundaki veteriner sağlık
teknisyeni tarafından yapılır.
Hastalık tehlikesi görülen yerlerde veya evvelki yıllarda hastalık
çıkmış mahallerde koruyucu aşılama ve ilaçlamalar Bakanlığın vereceği
program ve emirlere göre hükümet veteriner hekimleri, serbest
veteriner hekimler veya bunların sorumluluğunda veteriner sağlık
teknisyenleri tarafından yapılır. Bakanlıkça verilen programı
uygulamayan serbest veteriner hekim ve veteriner sağlık teknisyenleri
hakkında 3285 sayılı Kanunun 49 uncu maddesi hükümleri uygulanır.
Serbest Veteriner Hekimlerce Yapılacak Koruyucu Aşılama ve
İlaçlamalar
Madde 45- Serbest veteriner hekimler koruyucu aşılama ve ilaçlama
yapacakları yerleri her yıl Aralık ayı başında bir programa bağlayarak
Bakanlık il ve ilçe müdürlüğüne bildirirler. Bakanlık programı
dışındaki yerler için gerekli aşıların bedeli ilgili laboratuvarların
hesabına yatırılmak üzere aşılar ya doğrudan üretim merkezinden
verilir veya serbest veteriner hekimin adresi belirtilerek ilin bağlı
bulunduğu aşı stok merkezine gönderilir. Aşı üretim veya stok merkezi
serbest veteriner hekime verilen/gönderilen aşının nev'ini ve
miktarını bir yazı ile il/ilçe müdürlüğüne bildirir. Lüzumu halinde
belirlenen program dışında da ek aşı talep edilebilir. Serbest
veteriner hekimler yaptıkları aşılamaların cinsini, yerini, tarihini,
hayvan nev'i ve sayılarını her ayın ilk haftasında il/ilçe
müdürlüklerine bildirmekle yükümlüdür.
Serbest Veteriner Hekimlerin Aşı Kullanımında Uyacakları Kurallar
ve Denetim
Madde 46- Serbest veteriner hekimler almış oldukları aşıları usulüne
uygun olarak nakletmek, muhafaza için işyerlerinde soğutucu
bulundurmak ve prospektüsünde yazılı şekilde saklamak ve uygulamak
zorundadır. Bu hususlar Bakanlık il müdürlüğünce denetlenir ve
sonucuna göre gerekli işlem yapılır.
Aşılama ve İlaçlamalarda Havyan Sahiplerinin Yükümlülüğü
Madde 47- Hayvan hastalıkları ile mücadele, tedavi veya koruyucu
amaçla hükümet veteriner hekiminin yahut onun görevlendireceği
veteriner sağlık teknisyeninin yapacağı aşı, serum ve ilaç
uygulamalarını hayvan sahipleri yaptırmaya mecburdur. Hayvan sahipleri
bu maksatla lüzumlu araç ve gereçleri temin eder ve hükümet veteriner
hekiminin alınmasını istediği tedbirleri yerine getirir.
Aşı,
serum ve ilaç uygulamaları hükümet veteriner hekiminin tespit edeceği
yerde veya ayrı ayrı yerlerde yapılır.
Aşılama ve İlaçlama Ücreti
Madde 48- Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanununun 4 üncü maddesine göre
tespit edilen hastalıklarla diğer hayvan hastalıklarına karşı yıllık
programlara göre hastalıklarla mücadele, tedavi veya koruyucu olarak
hükümet veteriner hekimi veya sorumluluğundaki veteriner sağlık
teknisyeni tarafından hayvanlara uygulanan aşı, serum ve ilaç
tatbikatı için hayvan başına sahiplerince Bakanlıkça tespit edilmiş
olan ücret ödenir. Tespit edilen tatbikat ücretinin dışında hayvan
sahiplerinden ayrıca aşı, serum ve ilacın bedeli alınmaz.
Aşı,
serum ve ilaç tatbikatı sonucu hayvan sahiplerinden alınan ücret için,
Bakanlıkça düzenlenmiş ve sadece aşı, serum veya ilaç uygulandığını
belirtir belge niteliğini taşıyan bir makbuz, tatbikatı yapan
tarafından hayvan sahibine verilir.
Bakanlık emri veya programına göre hastalıklarla mücadele, tedavi ve
koruyucu maksatla veya hayvan sahibinin isteği üzerine yapılan aşı,
serum ve ilaç uygulama ücreti uygulamayı yapana aittir.
Program Dışı Koruyucu Aşılamalar
Madde 49- Bakanlık emri veya programı dışında koruyucu maksatla aşı
yaptırmak için Bakanlık il veya ilçe müdürlüklerine müracaat
edilebilir. Gerek hayvan sahibi tarafından bizzat, gerekse hükümet
veteriner hekimi tarafından bedeli karşılığında aşı üretim yahut stok
merkezlerinden gerekli aşı temin edilerek nakil vasıtası hayvan
sahibine ait olmak üzere aşı uygulanır. Aşılama ücreti makbuz
karşılığı alınır.
Hayvanların İmhası
Madde 50- Hastalık çıkan yerdeki hasta ve hastalarla temasta bulunan
hayvanların öldürülme ve imha işi il ve ilçelerde belediye temizlik
ekipleri, köylerde muhtarın nezaretinde köy bekçi ve korucuları veya
bu işin için muhtarlıkça görevlendirilen kişiler tarafından yapılır.
Bu husus hayvan sağlık zabıtası komisyonu kararında belirtilir.
Öldürülen hayvanlar gömülür, yakılır veya kimyevi maddelerle imha
edilir. Öldürme ve imha işlemlerine dair tanzim edilen tutanak
Bakanlık il veya ilçe müdürlüğüne verilir.
Gömülme Yeri
Madde 51- Hastalık çıkan yerlerde hastalıktan ölen, öldürülen ve
imha edilecek hayvanlar için belediye ve köy ihtiyar heyeti su, yol ve
meskenlerden uzak gömülme yerleri tespit etmekle yükümlüdürler.
Temizlik ve Dezenfeksiyon
Madde 52- Hastalık çıkan yerlerde bulaşmaya vasıta olabilecek eşya
ve maddelerden temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi mümkün olanlar
temizlenir ve dezenfekte edilir. Mümkün olmayanlar yakılarak imha
edilir. Eşya ve maddelerin temizlik işi sahipleri tarafından hükümet
veteriner hekiminin gözetiminde yapılır. Temizlenen eşya ve maddeler
Bakanlık il veya ilçe müdürlüklerince temin olunan ilaçlarla
dezenfekte edilir. Dezenfeksiyona hükümet veteriner hekimi nezaret
eder.
Tecrit Yeri
Madde 53- Hastalık çıkan yerlerde hasta ve hastalıktan şüpheli
hayvanları tecrit etmek için köy ihtiyar heyeti veya belediyeler hasta
ve hastalıktan şüpheli hayvanların diğer hayvanlarla temas
etmiyecekleri ahır, ağıl gibi kapalı veya etrafı çeşitli şekilde ihata
edilmiş açık tecrit yeri göstermekle yükümlüdür. Buraya konulan
hayvanlar hakkında hükümet veteriner hekimi tarafından karar
verilinceye kadar, iaşe masrafları hayvan sahipleri tarafından temin
edilir.
Tecrit Yerine Giriş- Çıkışlar
Madde 54- Hasta ve hastalıktan şüpheli hayvanların bulunduğu yere
hükümet veteriner hekimi ve bakıcı dışında kimse giremez. Hükümet
veteriner hekimi giriş ve çıkış için fenni tedbirleri almakla
yükümlüdür.
Dezenfeksiyon Uygulama Talimatı
Madde 55- 8/5/1986 tarihli ve 3285 sayılı Kanuna göre tespit edilen
hastalıkların veya ihbarı mecburi olmayan hastalıkların çıkışında,
hastalığın sönmesini temin için yapılacak temizleme ve dezenfeksiyonda
hayvanların, derilerin, hayvan barınaklarının, hastaların temas ettiği
maddelerin nasıl temizlenip dezenfekte edileceği; hastalık çıkan
mahaldeki çayır ve meralar, su ve yalaklarda yapılacak işlemler; hangi
dezenfektanın nerede ve nasıl kullanılacağı ve dezenfeksiyonlarda
dikkat edilecek hususlar ile gerek yurt içi hayvan nakillerinde,
gerekse hudut kapılarından ihraç edilen hayvan ve maddeleri
ihracatında kullanılan nakil vasıtalarının temizlik ve dezenfeksiyonu
ve bunlara verilecek belgelerle ilgili hususlar bu Yönetmeliğe göre
çıkarılacak Bakanlık talimatı ile belirlenir.
Kordon Altında Hareket
Madde 56- Kordon altına alınmış bulunan yerlerden, hastalığa
tutulabilecek, hastalık amili taşıyabilecek veya bulaştırabilecek
hayvanlarla bunların her türlü maddelerinin toplatılması, park, pazar
ve sergilere gönderilmesi yasaktır.
Kordon
bölgesinden hastalığa tutulabilecek hayvanlara ait maddelerin dışında
kalan ve hükümet veteriner hekiminin gerekli gördüğü tedbirler
alındıktan sonra çıkarılmasına izin verdiği maddeler çıkarılabilir.
İzinsiz
çıkarılan hayvan maddelerine bir tutanağa istinaden el konularak,
gerekli laboratuvar muayene sonuçlarına göre işleme tabi tutulur.
Hastalıklı ve bulaşmadan şüpheliler imha olunur; salimler serbest
bırakılarak, çıkaranlarla sahipleri, haklarında 3285 sayılı Kanunun 46
ncı maddesine göre işlem yapılmak üzere mahalli mahkemeye sevk edilir.
Kordon Sahasındaki Sürülerin Hareket ve Bakımı
Madde 57- Kordon altında bulunan yerlerde, hastalığa hassas olan
sürülerin bir biriyle temas etmesine izin verilmez. Bu sürülerin
kordon mıntıkası dışına çıkarılması yasaktır. Hükümet veteriner hekimi
hastalık tamamen söndükten sonra kordonun kaldırılmasını takiben
sürülerin hareketine müsaade eder. Kordon altındaki yerlerdeki
sürülerin bakım ve iaşe masrafları sahipleri tarafından karşılanır.
Kordon Sahasındaki Toplu Barınaklarda Hareket
Madde 58- Kordon sahası içinde bulunan park, pazar, panayır, sergi
ve han gibi hayvanların toplu bulunduğu yerler ve yollar, çıkan hayvan
hastalığına hassas olan hayvanlara kapatılır. Buralarda bulunan
istasyon ve iskelelerden hastalığa hassas bulunan hayvanların
çıkmasına izin verilmez. Kesilmek üzere hükümet veteriner hekiminin
izin vermesi halinde istasyon ve iskeleden hayvan girişine izin
verilir. Bulaşmaya sebep olabilecek ot, saman ve benzeri hayvan
yemlerinin kordon sahasından dışarı çıkarılması yasaktır.
Çıkarılanlara el konularak imha edilir.
Bölgesel Salgın Hastalıklarda Giriş ve Çıkış Yasağı
Madde 59- Bir bölgede hastalık salgın bir hal aldığı zaman hayvan
sağlık zabıtası komisyonu kararı ile bölgedeki iskele, istasyon ve
hava alanları, genel geçiş yolları, hayvan park, pazar ve panayırları
hastalığın söndürülmesine kadar kısmen veya tamamen aynı hastalığa
hassas hayvanlara kapatılır. Kesilmek üzere mezbaha ve diğer kesim
yerlerine nakledilecek hayvanların bölgeye girmesine izin verilir.
Kordonun Kaldırılması
Madde 60- Kordon altına alınan yerlerdeki hayvanların sağlık
durumları hükümet veteriner hekimleri tarafından kontrol edilir.
Hastalığın söndüğü ve bulaşma tehlikesinin yok olduğu anlaşıldığında
hükümet veteriner hekimi kordonun kaldırılmasını hayvan sağlık
zabıtası komisyonuna bir raporla teklif eder. Hayvan sağlığı zabıtası
komisyonu bu rapora göre Yönetmelikte gösterilen her hastalık nev'ine
ait kordon müddeti sonunda kordonun kaldırılmasına karar verir.
Hükümet veteriner hekimi hastalıklı yerde gerekli temizlik ve
dezenfeksiyonu yaptırır. Kordonun kaldırıldığı Bakanlığa ve diğer
illere bildirilir. Hastalığı takiple görevli hükümet veteriner
hekiminin düzenlediği hastalık sönüş raporu Bakanlığa gönderilir.
Hastalık sönüş raporunun düzenleme şekli talimatında belirlenir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Koruma ve Tedavi Tedbirleri, Yurtiçinde Hayvan
ve Hayvan
Maddelerinin Nakil ve Ticareti
Koruyucu ve Tedavi Edici Maddelerin İmali ve Kontrolü
Madde 61- Hayvan hastalıklarına karşı kullanılan ilaç, aşı, serum ve
biyolojik maddeleri imal edecek gerçek ve tüzel kişiler Bakanlığa
dilekçe ile müracaat eder. Bakanlık uzmanlar heyetinin vereceği rapora
göre gerçek ve tüzel kişilere enstitü, laboratuvar veya tesislerinde
imalat izni verir.
İmalat
yapan gerçek ve tüzel kişiler bunları satışa vermeden önce Bakanlığın
göstereceği yerde, gerekli kontrolleri yaptırarak uygunluk raporu
alırlar. Uygunluk raporu almış olan gerçek ve tüzel kişilere
Bakanlıkça ruhsatnamesi verilir.
İlaç, Aşı, Serum ve Biyolojik Maddelerin İllerde Kontrolü
Madde 62- Hayvan hastalıklarına karşı kullanılan, imal veya ithal
olunan ilaç, aşı, serum, biyolojik ve kimyasal maddelerin ve veteriner
müstahzarların uygunluk raporlarındaki şartları taşıyıp taşımadıkları
Bakanlık il müdürlükleri tarafından kontrol edilir. Alınan numuneler
Bakanlık enstitü ve laboratuvarlarında tetkik olunur. Yararlı
olmadıkları, istenilen şartlarda hazırlanmadıkları ve satış
ruhsatnamesindeki esaslara uymadan satıldıkları tespit edilenlere o
yerin mülki amirince el konur. Aynı seri numaraların kullanılması ve
satışları yasak edilir. İmal veya ithal edenler Cumhuriyet Savcılığına
bildirilir. Suçlu bulunan imalatçının ruhsatı iptal edilir. Bunlara
aynı isim altında tekrar ruhsat verilmez.
Zati İhtiyaç Kabul Edilen Hayvan Maddeleri
Madde 63- Zati ihtiyaca mahsus veya mahalli pazarlara götürülen
hayvan maddeleri için menşe şahadetnamesi veya veteriner sağlık raporu
aranmaz. Alım satıma konu olmamak kaydıyla hayvan maddelerinden 50 kg.
et, üç adet küçükbaş, bir adet büyükbaş hayvan derisi, 50 kg. yapağı,
10 kg. tiftik ile 10 kilograma kadar diğer hayvan maddeleri zati
ihtiyaç olarak kabul edilir.
Hayvanlar İçin Menşe Şahadetnamesi ve Sağlık Raporu Aranması
Madde 64- Mahalli pazarlara sahipleri veya satıcıları tarafından
getirilen hayvanlar için çıktıkları yerin muhtarlığı veya
belediyesinden menşe şahadetnamesi alınır. Mahalli pazarlarda satışı
yapılan ve başka il veya ilçelere nakledilecek hayvanlar için,varsa o
yerdeki hükümet veteriner hekimi, yoksa en yakın il veya ilçe hükümet
veteriner hekimi menşe şahadetnamesinde yazılı hayvanları muayene
ederek veteriner sağlık raporu düzenler. Mahalli pazarlara köyden
getirilen kanatlı hayvanlar için menşe şahadetnamesi aranmaz.
Bazı Hayvan Maddeleri Naklinde Belge Aranmaması
Madde 65- Hastalık sebebi ile hayvan sağlık zabıtası komisyonlarınca
alınan kararlar dışında, köylerden pazarlara getirilen süt, yumurta,
bal ve gübre için menşe şahadetnamesi aranmaz, bu maddeler için
veteriner sağlık raporu düzenlenmez.
Yurt İçinde Etlerin Nakli
Madde 66- Yurtiçinde küçükbaş hayvan ve kanatlı etleri bütün gövde
halinde veya ortadan ikiye ayrılmış olarak nakledilir. Kesimin
yapıldığı belediye veteriner hekimince düzenlenen menşe şahadetnamesi
hükümet veteriner hekimince veteriner sağlık raporuna çevrilir.
Küçükbaş hayvan etleri Bakanlıkça verilen numarayı taşıyan damga ile
mühürlenir. Hükümet veteriner hekiminin raporu bulunan ve damgalanmış
olan etlerin gittikleri ve satıldıkları yerlerdeki kontrolü
belediyelere aittir.
Büyükbaş hayvan gövdeleri en çok dört parçaya ayrılıp nakledilir. Her
parça ayrı ayrı mühürlenir.
Resmi
ve özel kombina ve mezbahalardan tam teşekküllü, parçalama tesisleri
bulunan ve devamlı veteriner hekim nezaretinde parçalama yaparak özel
ambalajlanan etler hariç küçük ve büyükbaş hayvanların etlerinin küçük
parçalar veya kıyma halinde nakline izin verilmez.
Hükümet
veteriner hekimi nakledilecek etleri vasıtalara yüklemeden önce
muayene ve mühürlerini kontrol eder. Mühürlenmemiş etlerin nakline
izin verilmez. Parça et naklinde, etlerin veteriner hekim nezaretinde
parçalandığına dair ilgili veteriner hekim tarafından tanzim edilip
imzalanmış bir veteriner raporu aranır. Mezbaha, kombina veya kesim
yeri idarecileri hükümet veteriner hekimine görevini yaparken her
türlü yardımı ve kolaylığı göstermek zorundadır.
Özel
mezbaha, kombina ve kesim yerlerinden il veya ilçelere nakledilecek
etler sorumlu veteriner hekim tarafından Bakanlıkça verilmiş numarayı
taşıyan damga ile mühürlenir. Müessesenin sorumlu veteriner hekimi
tarafından tanzim edilen ve etlerin sağlıklı hayvanlardan istihsal
edildiğini belgeleyen rapor, o yerdeki il veya ilçe hükümet veteriner
hekimi tarafından gerekli kontroller yapıldıktan sonra veteriner
sağlık raporuna çevrilir. Etlerin nakledildikleri ve satıldıkları
yerlerdeki kontrolü belediyece yapılır. Bakanlıkça verilmiş numarayı
taşıyan damga ile mühürlenmiş etler nakledildikleri yerin mezbahasında
ikinci defa mühürlenmez. Buralarda işlenmiş et ve ürünlerinin naklinde
menşe şahadetnamesi ve veteriner sağlık raporu istenmez. Salgın ve
bulaşıcı hayvan hastalığı çıktığında hayvan sağlık zabıtası
komisyonunca alınacak kararlar uygulanır.
"Kırmızı ve beyaz et mezbaha veya kombinalarından, veteriner sağlık
raporu ile başka il veya ilçedeki ruhsatlı soğuk hava deposuna
nakledilen etlerin, buradan tekrar başka il veya ilçeye sevklerinde,
soğuk hava deposunda sorumlu yönetici veteriner hekim ise
düzenleyeceği rapora istinaden gerekli muayene ve kontroller
yapıldıktan sonra veteriner sağlık raporu düzenlenir. Menşe
şahadetnamesi istenmez."
(05 Ekim 2006 tarih
ve 26310 Resmi Gazete, Karar Sayısı:2006/10934)
Hayvan Maddelerinin Nakli
Madde 67- Bağırsak, sakatat, kan ve kemik nakli belediyeden alınan
menşe şahadetnamesinin Bakanlık il veya ilçe müdürlüğünde görevli
hükümet veteriner hekimince veteriner sağlık raporuna çevrilmesiyle
yapılır. Tırnak nakli belediye veya muhtarlıkça verilen menşe
şahadetnamesi ile yapılır.
Deri,
yün, yapağı ve tiftik nakli muhtarlık veya belediyeden alınan menşe
şahadetnamesinin Bakanlık il veya ilçe müdürlüğünde görevli hükümet
veteriner hekimince veteriner sağlık raporuna çevrilmesiyle yapılır.
"Ancak, kırmızı ve beyaz et mezbaha veya kombinalarından başka il
veya ilçelere nakledilecek hayvan maddeleri için müessesenin sorumlu
veteriner hekimi tarafından tanzim edilen ve hayvan maddelerinin
sağlıklı hayvanlardan istihsal edildiğini belgeleyen rapor, il veya
ilçe hükümet veteriner hekimi tarafından gerekli muayene ve kontroller
yapıldıktan sonra veteriner sağlık raporuna dönüştürülür. Menşe
şahadetnamesi istenmez."
(05 Ekim 2006 tarih ve 26310 Resmi Gazete, Karar
Sayısı:2006/10934)
Yurt İçinde Hayvanların Nakli
Madde 68- İl veya ilçelerden başka il veya ilçelere hayvan naklinde
sahiplerince belediyeden veya köy muhtarlığından menşe şahadetnamesi
alınır. Tespit edilmiş muayene yerinde hayvanlar hükümet veteriner
hekimince muayene ve kontrol edilir. Muayene yeri dışındaki
hayvanların muayenesi sahiplerince temin olunacak vasıta ile mahalline
gidilerek yapılır. Sağlıklı bulunanlar Bakanlıkça verilen talimata
göre işaretlenir. Belediyece verilen menşe şahadetnamesi hükümet
veteriner hekimi tarafından veteriner sağlık raporuna çevrilir.
"Ancak, Bakanlık veri tabanına kayıtlı, işletme tescil belgesi
bulunan gezginci arıcılar, her yılın ilk hareketinde arılarını başka
il veya ilçelere sevk ederken, menşe şahadetnamesi alarak veteriner
sağlık raporu düzenlenmesi için il veya ilçe müdürlüklerine başvurur.
Aynı yıl içinde 31 Aralık tarihine kadar yapacakları hareketler için,
bir önceki sağlık raporunu ibraz ederek, gerekli sağlık muayene ve
kontrollerin yapılmasından sonra yeni veteriner sağlık raporu
düzenlenir. Menşe şahadetnamesi istenmez.
Bakanlık veri tabanına kayıtlı, işletme tescil belgesi bulunan
pedigri/pasaportlu yarış atlarının hareketlerinde menşe şahadetnamesi
aranmaz. Ancak, pedigri/pasaportun bulundurulması zorunludur. İl veya
ilçeler arası sevklerinde pedigri/pasaport kontrol edildikten sonra
veteriner sağlık raporu düzenlenir."
(05 Ekim 2006 tarih ve 26310 Resmi Gazete, Karar
Sayısı:2006/10934)
Nakillerde Sağlık Raporu Mecburiyeti
Madde 69- Hayvan ve hayvan maddelerinin nakli için hükümet veteriner
hekimince düzenlenmiş veteriner sağlık raporunun nakliyat sırasında
bulundurulması zorunludur. Menşe şahadetnamesini mahallindeki Bakanlık
il veya ilçe müdürlüklerinde veteriner sağlık raporuna çevirmeyenlerin
hareketine izin verilmez.
Belgesiz Nakillerde Yapılacak İşlemler
Madde 70- Ticari maksatla hayvan ve hayvan maddelerinin menşe
şahadetnamesiz ve veteriner sağlık raporsuz nakledildiğinin tespiti
halinde, hayvanlar ve hayvan maddeleri zabıtaca alıkonulur. Mahallinde
bulunan hükümet veteriner hekimi hayvanları müşahedeye alır.
Hayvanların menşelerinin tespiti halinde Bakanlık il veya ilçe
müdürlüğü ile irtibat kurularak hastalık durumu araştırılır. Menşeinde
hastalık bulunmadığı anlaşılırsa hayvan sahipleri hakkında Kanunda
yazılı cezai işlem yapılmakla beraber veteriner sağlık raporu
verilerek hayvanlar serbest bırakılır. Hayvan maddelerinin menşeinde
hastalık bulunmadığı tespit edilirse veteriner sağlık raporu
düzenlenerek serbest bırakılır. Sahipleri veya nakliyecileri savcılığa
bildirilir.
Hayvanların menşeinin tespit edilmediği hallerde bütün masrafları
sahiplerine ait olmak üzere 21 gün müşahedeye tabi tutulur. Müşahede
sonunda hastalıksız olduğu anlaşılan hayvanlar veteriner sağlık raporu
verilerek serbest bırakılır. Sahipleri ve nakliyecileri hakkında
Kanunda yazılı cezai işlem uygulanır. Hayvan maddeleri masrafları
sahiplerine ait olarak hükümet veteriner hekimi nezaretinde dezenfekte
edilir. Kanunda yazılı cezai işlemler yapılır ve veteriner sağlık
raporu verilerek serbest bırakılır. Dezenfeksiyon yapılması mümkün
olmayan hayvan maddeleri usulüne göre gömülür, yakılır veya kimyasal
maddelerle imha edilir.
Menşe
şahadetnamesiz ve veteriner sağlık raporsuz sevk edildikleri
görevlilerce tespit edilen hayvanların hükümet veteriner hekimince
muayenesi sonunda salgın ve bulaşıcı hastalığa tutuldukları
anlaşılırsa derhal bulundukları mahalde karantinaya alınır. Hastalığın
nev'ine göre bu Yönetmelikte belirtilen işlemler yapılır. Bakanlığın,
hayvanların menşeindeki il veya ilçe müdürlüğüne durum bildirilir.
Hayvanların bulundukları yer hastalıklı bölge ilan edilir ve kordon
konulur. Kordon müddeti sonunda sağlıklı olanlara veteriner sağlık
raporu verilerek serbest bırakılır. Sahipleri ve nakliyecileri
hakkında Kanundaki cezai işlem uygulanır. Hastalıklı hayvan maddeleri
tazminatsız olarak imha edilir.
Resmi Kombinalardan Nakil
Madde 71- Veteriner hekim çalıştıran ve Bakanlığın numaralı
damgasına sahip olan resmi kombinalardaki kesilen hayvanların mühürlü
et ve sakatatı kuruma ait vasıtalarla il veya ilçedeki satış yerlerine
nakledilirken veteriner sağlık raporu istenmez.
Belgelerin Geçerlilik Süresi
Madde 72- Veteriner sağlık raporları ve menşe şahadetnamelerinin
geçerlilik süresi tanzim tarihinden itibaren 21 gündür.