HAYVAN SAĞLIĞI, YETİŞTİRİCİLİĞİ ve SU ÜRÜNLERİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ

Şube Müdürü 

Funda Eylem ÖZEL

Telefon             

0 288 214 16 18

Faks                 

0 288 214 10 71

Santral          

0 288 214 35 47

E-Posta

kirklareli.haysag@tarimnet.gov.tr

 

Şube Müdürlüğünün Görevleri

Personel

Hastalık Çıkışında Haberleşme, Hastalık İhbarı

Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Hastalığı

Kurbanlık Hayvanlar Hakkında Genel Bilgi

İhbarı Mecbur Hastalıklar

Yurtiçi Veteriner Sağlık Raporlarının Düzenlenmesi ile İlgili Hususlar

Menşe Şahadetnamesi Düzenlenmesi

Koyun-Keçi Türü Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve Düzenlenmesi Yönetmeliğinin Uygulama Talimatı

 

İHBARI MECBUR HASTALIKLAR

(2004-14 Tebliğ):

 

1. Sığır vebası 18. Tavuk vebası (Avian influenza)
2. Şap 19. Newcastle (Yalancı tavuk vebası)
3. Sığır tüberkülozu 20. Pullorum
4. Sığır brusellozu 21. Kanatlı tifosu (Tavuk tifosu)
5. Sığırların süngerimsi beyin hastalığı (BSE) 22. Arıların amerikan yavru çürüklüğü
6. Anthrax (Şarbon) 23. Varroa
7. Kuduz 24. Balıkların enfeksiyöz hematopoietik nekrozisi (IHN)
8. Koyun-keçi çiçeği 25. Scrapie
9. Koyun ve keçi brucellozu 26. Kedilerin süngerimsi beyin hastalığı (FSE)
10. Koyun ve keçi vebası (PPR) 27. Bonamiosis
11. Mavidil 28. Marteiliosis
12. At vebası 29. Spring Viraemia of Carp (SVC)
13. Ruam (Mankafa) 30. Viral Hemorajik Septisemi (VHS)
14. Durin (At frengisi) 31. Infectious Pancreatic Nekrosis (IPN)
15. Atların enfeksiyöz anemisi 32. Bakterial Kidney Disease (BKD)
16. Veziküler stomatitis (Bulaşıcı stomatitis) 33. Crayfish Plague (Kerevit Vebası)
17. Equine encephalomyelitis  
 
SCRAPİE
Koyun-Keçilerin  Transmissible Spongiform Encephalopathy
Koyun ve keçilerin inkübasyon süresi uzun, öldürücü, neurodejeneratif bir hastalığı olan Scrapie birçok memeli türlerini etkileyen Transmissible Spongyform Encephalopathy (TSE) lerden biridir Spongyform Encephalopathyler, hastalıklı beyin veya diğer MSS dokularının sindirilmesi veya inokülasyonu ile bireyden bireye taşınabilen tek dejeneratif beyin hastalıklarıdır.
ETİYOLOJİ
Scrapie’nin etkeni konusunda sayısız araştırmalar yapılmıştır. Çok küçük ve nakledilebilir
olması virüs olma ihtimalini doğurmuştur. İnkübasyon süresinin uzun olması, aylarca yıllarca sürmesi ve radyasyonla inaktivasyona oldukça dayanıklı olmalarından dolayı uzun yıllar bu etkenler slow viruslar veya nonkonvansiyonel transmissible etkenler (sınıflandırılamamış nakledilebilir etkenler ) olarak tanımlanmıştır
 
EPİDEMİYOLOJİ
Doğal bulaşma şekli henüz bilinmemektedir. Özellikle keçilerde temas ile bulaşmanın olabileceğine dair kuvvetli deliller vardır. Deneysel olarak intraoküler nakledilebilir. En kısa inkübasyon süresi bu tip enjeksiyonlarda gözlenir. Diğer şekillerde ortalama 6-9 aydır. Enfeksiyonun çıkışında muhtemelen genetik dispozisyon faktörlerde rol oynar. Koyundan kuzuya emme olmadan bulaşma görülmüştür, fakat bunun transplasentalmi perinatalmi olduğu bilinmemektedir. Morbidite %20-40, mortalite % 100 dür. Hastalık genellikle 3 yaşlı hayvanlarda görülür. Yıllarca yapılan çalışmalarda scrapie’nin insanlara bulaştığına rastlanmamıştır.
 
SEMPTOMLAR
Etken önce lenfositik dokularda çoğalır ve uzun zaman sonra sinir dokusuna ulaşır ve bu dönemde klinik belirtiler başlar. Hastalığın ilk ve en karakteristik belirtisi kaşıntıdır. Kaşıntı gluteal bölgede , kuyruk kaidesi ve uylukda, baş ve boyun çevresinde, daha az olarak da omuz çevresinde ve koksal bölgede görülür.şiddetli kaşıntı nedeni ile hayvan sürtünür ve kendi kendini ısırır.Bunun sonucu vücutta sıyrıklar , yaralar ve hematomlar şekillenir. Yine bu erken dönemde aşırı heyecan, anormal duruş, tutuk yürüyüş, kas tremörleri, iştahta değişiklik olmaksızın kondisyon kaybı görülür.
Hastalığın ileri dönemlerinde önce arka ekstremitelerden başlayan koordinasyon bozukluları, zamanla diğer kas guruplarına yayılır, paralizler şekillenir. Hastalar sıksık başlarını yukarı kaldırıp, dudaklarını oynatır ve yalanırlar . Hastalıkta sinirsel semptomlar zaman zaman kaybolur ve belirsiz aralıklarla ortaya çıkar.hayvanların huyları da değişir,sağa sola saldırırlar, şuur kaybolur, yutkunma güçlüğü gelişir, meleme durur, kusma ve körlük şekillenebilir. Hastalık kaseksi ve kusma sonucu ile birkaç ay içinde ölümle sonuçlanır.
  
TEŞHİS
Scrapie ve diğer nakledilebilir encephalopathylerde, tespit edilebilir bir immuncevap olmadığından, serolojik test uygulaması yapılamamaktadır. Teşhis kaşıntı,  hypereksitabilite, motorik inkoordinasyon vb. klinik bulgular ve histopatolojik muayenelere göre yapılır. Etken
 klinik belirti gösteren koyunların dalak tonsil ve merkezi sinir sistemi dokularında , immunoperoksidaz boyamalar western blot tekniği ile tespit edilebilmektedir.
KORUNMA
Scrapie’nin ortadan kaldırılması, inkübasyon süresinin uzunluğu, invitro teşhiş imkanının tam olmaması ve nakledilme mekanizmasının henüz tam olarak açıklanamamış olması nedenleri ile güçdür. Kontrol ancak kesim yoluyla sağlanabilir.Hastalığın enzootik olmadığı sürü ve alanlarda hastalarla temas eden hayvanlar imha edilmelidir.
Ağıllar %2 ‘lik NaOH solusyonu ile dezenfekte edilmeli ve temizlenmelidir.
Mevzuat
Madde 123- Scrapie hastalığında aşağıda belirtilen tedbirler uygulanır.
a ) Hastalık ihbarını alan hükümet veteriner hekimi derhal hastalık mahalline gider, hastalık mahallinde gerekli muayeneleri yapar. Scrapiden ölen ve/veya hasta hayvanlardan biri veya birkaçı usulüne uygun olarak teşhis için laboratuvara gönderilir. Laboratuvar sonuçları alınıncaya kadar sürü veya işletme geçici kordon altına alınır.
b) Geçici kordonaltındaki hayvanlar gebe ise veteriner hekim tarafından belirlenen bir yerde doğum esnasında ve sonraki 72 saat süresince diğer tüm hayvanlardan izole edilir. Plasenta, plasental mebran parçaları ve doğum sıvıları ile bulaşıcı altlık uygun şartlarda gömülerek yada yakılarak imha edilir. Doğum yapılan yer, hayvanın arka kısımları ve ayakları veteriner hekim kontrolünde uygun dezenfektanlarla dezenfekte edildikten sonra hayvan sürüye katılır.
c )Laboratuvar muayenesi sonucu scrapie şüphesi ortadan kalkarsa, şüpheli hayvanlara konan geçici kordon kaldırılır.
d) Laboratuvar raporuna bağlı olarak koyun ve keçilerde scrapie hastalığı tespit edildiğinde hayvan sağlık zabıtası komisyonu toplanarak hastalık çıkış kararı alır ve ilan eder.
e) Hastalıklı sürüde tüm koyun ve keçiler, kontamine yemler, tahtadan yapılmış tüm materyaller veya bulaşma araçları, embriyo ve yumurtaları uygun şekilde imha edilir. Uygun dezenfektanlarla gerekli dezenfeksiyon yapıldıktan sonra işletmedeki kordon kaldırılır.
f) Hasta hayvana ait orijin işletme ve/veya risk altındaki hayvanları belirlemek üzere araştırma yapılır. Risk altındaki sürülerde hastalığın belirlenmesi durumunda (e) bendi uyarınca işlem yapılır.
g) Bakanlık, hastalıkla ilgili gerek gördüğü her türlü mücadele esaslarını tespit ederek valiliklere bildirir.” (Değişiklik 15/05/2003 tarih ve 25109 sayılı resmi gazete)