• BİTKİSEL ÜRETİM ve BİTKİ SAĞLIĞI ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ

    Şube Müdürü 

    Süleyman DİRİL

    Telefon             

    0 288 214 19 42

    Faks                 

    0 288 214 10 71

    Santral          

    0 288 214 35 47

    E-Posta

    kirklareli.bitkor@tarimnet.gov.tr

    E-Posta 

    bitkikoruma@kirklarelitarim.gov.tr

     

    HASTALIK ve ZARARLILAR

  • HUBUBAT HASTALIK ve ZARARLILARI
  • SÜNE

    SÜNE MÜCADELESİ    

        

     YAŞAYIŞI    

    • Yaşam süresi 1 yıldır.

    • Bu sürenin 8-9 ayı Kışlakta, 3-4 ay hububat tarlalarında geçer.

    • Asıl zararı Nimfler (yavruları) yapar.

    • Erginlerin yaptığı zarar Kurtboğazı ve Akbaşak Zararıdır.

     

            SÜNENİN YAŞAM DEVRELERİ

            1-KIŞLAKLARA GÖÇ VE KIŞLAMA

             2-KIŞLAKLARDAN HUBUBAT TARLALARINA GÖÇ

             3-ÇİFTLEŞME VE YUMURTA BIRAKMA

             4-NİMF (YAVRU) DÖNEMLERİ

             5-YENİ NESİL ERGİNLER VE KIŞLAKLARA DÖNÜŞ

     

        KONUKÇULARI

    Nimflerin (yavrular) 2.-5. yaş arası, hububatın süt ve sarı olum dönemlerinde  daneleri sokup emmek suretiyle zararlı olurlar.

    Bu devrelerde nimfler oburca beslenirler. Zarar gören daneler ekmeklik, makarnalık ve tohumluk özelliklerini kaybeder.

     

    SÜNE EMGİLİ BUĞDAY DANELERİ
              MÜCADELE ÇALIŞMALARINDA İZLENEN YOL VE YÖNTEMLER
    1- KIŞLAK SAYIMLARI  (SONBAHAR - İLKBAHAR)
    2- KIYMETLENDİRME   SÜRVEYİ (KIŞLAMIŞ ERGİN)
    3- YUMURTA PARAZİT  SÜRVEYİ
    4- NİMF SÜRVEYİ (Nimf sayımı)
    5- KİMYASAL MÜCADELE ( Gerekirse ) İlaç Etki Değerlendirmeleri
    6- DANE EMGİ ANALİZLERİ
        Ø    KIŞLAK SÜRVEYLERİ
               SONBAHARDA YAPILAN SÜRVEY;
    HAVALAR SOĞUYUP ERGİN SÜNELERİN TAMAMI BİTKİ ÖRTÜSÜ ALTINA YERLEŞTİĞİ ZAMAN.  (EKİM–KASIM )
    Ø    SONBAHAR KIŞLAK SÜRVEYİ m2’ de kaç adet sünenin kışı geçirmek üzere kışlaklara çekildiğini belirlemek ve bir sonraki yılın süne yoğunluğunu tahmin etmek amacıyla yapılır.
               İLKBAHARDA YAPILAN SÜRVEY;
    HAVALARIN ISINMAYA BAŞLAMASI İLE TOPRAK ÜSTÜ SICAKLIĞI 10-15 DERECE OLDUĞU ZAMAN (MART - NİSAN ) AYLARINDA YAPILIR.
    Ø    İLKBAHAR KIŞLAK SÜRVEYİ Kışlaktaki ÖLÜM oranlarını ve hububat ekili arazilere İNİŞLERİ takip etmek amacı ile yapılır.
                Kışı Meşelik ve koruluk gibi muhtelif  bitki türlerinin yaprak döküntülerinin altlarında geçirler. Kışı yaprak döküntülerinin altlarında geçiren süne erginleri, havaların ısınmaya başlamasıyla, kışlaklardan toplu halde uçarak ekili alanlara inerler.

     

    KIŞLAKLARDAN EKİLİ ALANLARA İNİŞLER  HUBUBAT EKİLİ ALANLARDA İLK İNİŞLERİN TAKİBİ ÖNCELİKLE KIŞLAĞA YAKIN HUBUBAT EKİLİ ALANLARA OLUR
     
    KIYMETLENDİRME SÜRVEYİ
    KIŞLAKTAN GÖÇ EDEN SÜNELERİN EKİLİ ARAZİLERDE     m2’DEKİ YOĞUNLUĞUNUN  TESPİTİ AMACIYLA YAPILIR.
    İl genelinde kurulan ekipler, sorumlu oldukları bölgedeki hububat ekili arazilerde 1 m2 alandaki süne yoğunluğunu tespit amacıyla ¼ m2’lik çerçeveler kullanılarak örnekleme yöntemiyle sayım yapar. (Yoğunluk belirlenir).  Kıymetlendirme sürveyinde öncelikle köylerin hububat ekili alanları belirlenir. Köyün hububat ekili arazileri büyüklüğüne göre  ünitelere (bölümlere) ayrılır. Çalışmalar ünite bazında yürütülür. Yapılan sürvey sonucunda köyün her bir ünitesindeki süne yoğunluğu (m2/adet) belirlenir ve o köy ile ilgili formlara işlenir.
         
     
    Beslenmelerini müteakip çiftleşirler. Bir süne dişisi yaşamı boyunca iklime bağlı olarak (60-150) ortalama 80 adet yumurta bırakır.Yumurtalarını 12-14 adetlik düzenli ve 2-3 sıralı olacak şekilde paketler halinde buğdaygil yapraklarının alt yüzeylerine ve diğer bitkilerin sap ve yapraklarına bırakırlar.
       
      
     
    YUMURTA PARAZİT SÜRVEYİ
    Sünenin doğada çoğalmasını engelleyen pek çok doğal düşmanı vardır. (Yumurta parazitleri, ergin ve nimf predatörleri, kuşlar ve Mantarlar )
    Bu sürveyin amacı; süne yumurtalarını bozan yumurta parazitlerinin (Arıcıkların) oranını tespit etmektir.
                 
     
     
    Bölgemizde özellikle süne  yumurtalarını parazitliyen (bozan) küçük arıcıklar bulunmaktadır. Bu arıcıklar süne dişisi yumurtalarını bıraktıktan sonra süne yumurtası içine kendi yumurtasını bırakarak süne yumurtasını bozar.
    Bu faydalı böcekler bölgede 2-3 döl verirler.Kışı  koruluk,çalılık vb. yerlerde ağaçların kabukları altında geçirirler
       
    Sayılarının azalması ile süne yumurtalarının parazitlenme oranı düşer. Parazitlenme oranı yeterli olduğu yerde kimyasal mücadeleye gerek kalmamaktadır.
    Yurdumuzda ve diğer ülkelerde yapılan çalışmalar göstermiştir ki, parazitoidleri üretip kitle halinde salmak yerine, bunların doğada korunması ve etkinliklerinin arttırılması için bazı tedbirlerin alınması ile sünenin salgın yapması önlenebilmektedir. O nedenle ilaçların ve ilaçlama şeklinin, doğal düşmanları en az  etkileyecek şekilde seçilmesi; parazitoidlerin barınmaları için ağaçlandırma çalışmaları yapılması ve polikültür ziraata geçilmesi gerekir.
      Parazitli Yumurta Paketi    

     

     

     
     
     
     
     
     
     
     
    Normal Yumurta (Çapa Dönemi) Paketi    
    Yumurtalar sıcaklık ve neme göre  16 - 20 günde açılır. Yumurtadan çıkan nimf dediğimiz yavruları  5-6 gün ara ile yaş atlayarak  25-30 gün içinde Yeni Nesil Ergin olurlar. Yeni Nesil Erginler beslenmelerini takiben kışlaklara çekilirler. 
     NİMF ( YAVRU ) SÜRVEYİ
    Bu sürveyin amacı; PARAZİTLENMENİN yetersiz olduğu alanlarda m2’ deki nimf (yavru) oranını tespit etmek ve KİMYASAL MÜCADELE
    yapılacak alanları belirlemektir. Sürveye nimflerin % 40’ ı  2. Yaş dönemine geldiği zaman başlanır. Parazitlenmenin düşük olduğu alanlarda ünite bazında, yüksek olduğu alanlarda köy bazında sayımlar yapılır.

     

       
    1. Yaş Nimf   - 2. - 5. Yaş Nimf 
    2. nimf döneminden itibaren süt olum dönemindeki buğdaylarda emgi yapmak suretiyle zarara başlarlar 3. - 4. ve 5. nimf döneminde yoğun olarak beslenirler.
     KİMYASAL MÜCADELE
    Faydalıların yeterli düzeyde olmadığı alanlarda; m2 de 10 ve daha fazla nimf (yavru) görüldüğünde ilaçlı mücadele yapılmaktadır.
    Mücadele emgi zararını önlemek için yapılmaktadır. Bu mücadele yapılırken faydalı böceklere en az zararı vermek amaçlanmaktadır.
    Mücadeleye başlama zamanı arazi çalışmaları ile belirlenir. Mücadeleye karar verilen köylerimizde ilaçlama duyuruları yapılır.
    Duyuru yapılan köylerimizde mücadeleye 1-2 gün içinde başlanmalı ve mücadele en kısa sürede bitirilmelidir.
    Genel olarak süneden zarar görmüş danelerin  oranı %5’i geçtiğinde; ekmek, makarna yapımında istenen özellikleri   azalmakta ve bunun yanında danelerin çimlenme güçleri azaldığından tohumluk kalitesi de düşük olmaktadır.